Kansspelautoriteit: jongeren komen al vroeg in aanraking met gokken

Kansspelautoriteit: jongeren komen al vroeg in aanraking met gokken

Gokken lijkt steeds meer genormaliseerd te raken onder jongeren. Dat blijkt uit drie nieuwe onderzoeken die de Kansspelautoriteit (Ksa) donderdag heeft gepubliceerd. Vooral de manier waarop minderjarigen al vóór hun achttiende met kansspelen in aanraking komen, baart zorgen. Volgens de toezichthouder kan die vroege kennismaking ervoor zorgen dat jongeren na hun achttiende gemakkelijker de stap naar online gokken zetten.

De Kansspelautoriteit onderzocht de afgelopen periode verschillende aspecten van gokgedrag onder jongeren. Er werd gekeken naar jongvolwassenen tussen de 18 en 24 jaar, naar het gokgedrag van MBO-studenten en naar de manier waarop minderjarigen voor hun achttiende met gokken in aanraking komen. De onderzoeken schetsen volgens de Ksa gezamenlijk een duidelijk beeld: gokken is voor een deel van de jongeren geen activiteit die pas vanaf hun achttiende verjaardag in beeld komt.

Veel 18-jarigen maken direct een gokaccount aan

Een opvallende uitkomst komt uit het onderzoek naar jongvolwassenen. Van alle nieuwe online gokaccounts die in de onderzochte groep van 18 tot en met 24 jaar werden aangemaakt, was 41 procent afkomstig van 18-jarigen. Veel van deze accounts worden op of kort na de achttiende verjaardag geopend. Daarmee lijkt de overgang van minderjarigheid naar de legale online gokmarkt voor een deel van de jongeren opvallend klein.

Tegelijkertijd blijkt dat de jongste spelers gemiddeld genomen nog niet de grootste bedragen inzetten. De 18-jarigen zetten binnen de onderzochte groep gemiddeld het minste geld in. Interessant is bovendien dat de Ksa in eerdere onderzoeken zag dat sportweddenschappen regelmatig een opstap konden vormen naar andere vormen van gokken. In het nieuwe onderzoek wordt dat patroon echter niet teruggevonden. De meeste jongvolwassenen blijken hun gokgedrag juist te beginnen met casinospelen.

Gokken begint soms al vóór de achttiende verjaardag

Nog opvallender zijn de resultaten uit het onderzoek van Youngworks naar de zogenoemde 'gokreis' van jongeren. Daaruit blijkt dat veel kinderen al vóór hun achttiende verjaardag met gokken in aanraking komen. Dat gebeurt meestal niet rechtstreeks via een legale aanbieder, want deelname aan deze kansspelen is voor minderjarigen verboden. In plaats daarvan komen gokproducten via hun sociale omgeving bij hen terecht.

Een ouder kan bijvoorbeeld een kraslot voor een kind kopen. Ook komt het voor dat oudere vrienden of familieleden hun online gokaccount delen met een minderjarige. Voor jongeren voelt dat niet noodzakelijk als gokken met een risico. Het gebeurt regelmatig binnen een groep en wordt daardoor eerder gezien als een sociale activiteit. Denk bijvoorbeeld aan samen pokeren, een kraslot kopen of gezamenlijk inzetten op een sportwedstrijd. 

Juist die normalisering is volgens de Ksa een belangrijk aandachtspunt. Wanneer kinderen gokken leren kennen als iets normaals en onschuldigs, kan de stap naar zelfstandig gokken op latere leeftijd kleiner worden.

28 procent van de minderjarige MBO-studenten gokte

Ook het onderzoek onder MBO-studenten laat zien dat gokken onder minderjarigen geen uitzondering is. Hoewel 68 procent van de MBO-studenten aangeeft helemaal niet te gokken, zegt tegelijkertijd 28 procent van de minderjarige studenten in het afgelopen jaar te hebben gegokt. De meest voorkomende vormen zijn opvallend genoeg niet uitsluitend online. Vooral krasloten, bingo en gokkenkasten, oftewel slots. worden genoemd. Het gaat daarbij voornamelijk om fysiek gokaanbod. Dat is relevant, omdat de discussie over jongeren en gokken de afgelopen jaren sterk gericht is geweest op online casino's en sportweddenschappen. De nieuwe cijfers laten zien dat ook traditionele, fysieke vormen van gokken nog altijd een rol spelen in de kennismaking van jongeren met kansspelen.

Sociale omgeving speelt belangrijke rol

Volgens de onderzoeken is het sociale aspect van gokken een belangrijke factor. Jongeren komen niet alleen via advertenties of gokwebsites met kansspelen in aanraking. Familie, vrienden en andere mensen uit hun omgeving kunnen eveneens een rol spelen. Daardoor kan gokken onderdeel worden van het dagelijks leven zonder dat een jongere het aanvankelijk als risicovol gedrag beschouwt. Tegelijkertijd bevat het onderzoek ook een positieve aanwijzing. Jongeren blijken 'in je eentje gokken' en gokken bij een illegale aanbieder juist te herkennen als signalen die kunnen wijzen op problematisch gokgedrag.

Dat betekent dat er onder jongeren wel degelijk bewustzijn bestaat over wanneer gokken kan doorslaan naar problematisch gedrag. De uitdaging is volgens de Ksa om die bewustwording verder te versterken en te voorkomen dat regelmatig gokken al op jonge leeftijd wordt genormaliseerd.

Ksa wil jongeren beter beschermen

De Kansspelautoriteit ziet de drie onderzoeken als belangrijke nieuwe handvatten om jongeren beter te beschermen. De toezichthouder gaat de komende periode bekijken welke aanvullende maatregelen daarvoor nodig zijn. Daarbij wordt al samengewerkt met het ministerie van Justitie en Veiligheid, onder meer binnen de meerjarenagenda Bescherming tegen gokschade.

De nieuwe onderzoeken maken volgens de Ksa in ieder geval duidelijk dat de bescherming van jongeren niet pas op hun achttiende verjaardag zou moeten beginnen. Wie wil voorkomen dat jongeren problematisch gaan gokken, zal ook moeten kijken naar de periode daarvoor. Want hoewel een minderjarige volgens de wet niet zelfstandig mag deelnemen aan legale kansspelen, blijkt uit de onderzoeken dat de eerste kennismaking met gokken vaak al veel eerder plaatsvindt.

De belangrijkste cijfers op een rij

De boodschap van de Kansspelautoriteit is daarmee duidelijk: de strijd tegen gokschade onder jongeren begint niet op het moment dat iemand achttien wordt. De eerste kennismaking met gokken vindt bij een deel van de jongeren al jaren eerder plaats.

Lees meer over de onderzoeken

Youngworks - Kansspelreis onder de 18 jaar in beeld

Onderzoek naar het gokgedrag van jongvolwassenen

Gokgedrag en gokschade bij mbo-studenten